Stroboskopik Flaş Nedir? MULTI Modunda Hz Ve Patlama Sayısı
Bir topun havadaki birkaç konumunu veya bir el hareketinin farklı evrelerini tek fotoğrafta göstermek için ayrı kareleri birleştirmek zorunda değilsiniz. Stroboskopik flaş, perde açıkken art arda ışık darbeleri üreterek hareketin farklı anlarını aynı kareye kaydeder. MULTI ya da RPT adıyla karşılaşabileceğiniz bu işlevde sonucu belirleyen üç ayar vardır: patlama sayısı, Hz ve her darbenin gücü.
İlk bakışta karmaşık görünen ayarlar, hareketi nasıl göstermek istediğinize karar verdiğinizde kolaylaşır. Kaç evre göreceğinizi patlama sayısıyla, bu evrelerin zaman aralığını Hz ile, flaş dizisinin tamamlanabilmesini ise uygun enstantaneyle düzenlersiniz. Koyu fon, kontrollü ortam ışığı ve sabit kamera da bu ayrı anların fotoğrafta temiz biçimde görünmesini sağlar.
Stroboskopik Flaş Nedir?
Stroboskopik flaş, tek bir pozlama sırasında birden fazla flaş darbesinin belirli aralıklarla üretilmesidir. Kamera bir kez fotoğraf çeker; flaş ise perde açık kaldığı süre içinde birkaç kez patlar. Konu bu sırada hareket ediyorsa her darbe onu farklı bir konumda aydınlatır. Böylece tek fotoğrafta hareketin birkaç evresi görülebilir.
Örneğin siyah fon önünde ilerleyen açık renkli bir top düşünün. Ortam yeterince karanlıksa top, flaşın patlamadığı aralıklarda fotoğrafa çok az katkı yapar. Beş ayrı darbe, uygun hareket ve zamanlamayla topun beş konumunu aynı görüntüye kaydedebilir. Topun bu konumlar arasında katettiği yolun kesintisiz bir ışık izi halinde görünmesi zorunlu değildir.
Bu yöntem spor hareketleri, dans, dönen nesneler ve kontrollü masaüstü denemelerinde kullanılabilir. Ancak her patlamanın fotoğrafta ayrı bir evreye dönüşmesi, konunun kadrajda kalmasına ve konumların birbirinden yeterince ayrılmasına bağlıdır.
MULTI Ve RPT Flash Ne Anlama Gelir?
MULTI, bazı flaşlarda stroboskopik çekim modunun adıdır. Nikon'un bazı Speedlight modellerinde aynı çekim yaklaşımı Repeating Flash veya RPT olarak gösterilir. Menü adı değişse de ayarlanan temel değerler benzerdir: darbe gücü, toplam patlama sayısı ve saniyedeki patlama sıklığı.
Ekrandaki MULTI ifadesi, birden fazla flaş ünitesi kullanmanız gerektiği anlamına gelmez. Bu teknik, uygun özellikte tek bir flaşla uygulanabilir. Birden fazla ünitenin birlikte kullanıldığı kablosuz çekim ise ayrıca sistem uyumluluğu ve grup ayarları gerektirir.
Hz: Flaşlar Ne Sıklıkla Patlar?
Hz, saniyedeki patlama sayısını ifade eder. 5 Hz ayarında darbeler arasındaki zaman yaklaşık 0,2 saniyedir. 10 Hz ayarında bu aralık 0,1 saniyeye iner. Frekansı yükselttiğinizde, aynı hızla hareket eden konunun kaydedilen konumları birbirine yaklaşır.
Eşit zaman aralığı, fotoğrafta her zaman eşit mesafe anlamına gelmez. Serbest düşen bir top hızlandığı için ardışık konumları giderek açılabilir. Bir sarkaç ise dönüş noktalarında yavaşlar; aynı Hz ayarında bu bölgelerdeki konumlar birbirine yaklaşabilir.
Patlama Sayısı: Kaç Darbe Üretilecek?
Patlama sayısı, bir pozlama içinde hedeflenen toplam darbe adedidir. 5 Hz ve 5 patlama ile 5 Hz ve 10 patlama aynı ayar değildir. İkinci seçenekte darbeler arasındaki zaman değişmez; dizi daha uzun sürer ve daha fazla hareket evresi kaydedilebilir.
Patlama sayısını yükseltmek, Hz değerini yükseltmekle aynı sonucu vermez. Konumlar birbirine çok yakınsa önce frekansı değerlendirin. Hareketin daha uzun bir bölümünü göstermek istiyorsanız patlama sayısını ve buna uygun pozlama süresini birlikte ele alın.
Güç: Her Darbenin Işığı
MULTI modundaki 1/16 veya 1/32 gibi değerler, cihazın bu moddaki darbe gücü ayarını belirtir. Patlama sayısı alanı ise ayrı bir kontroldür; 1/32 seçmek, toplam ışığın otomatik olarak 32 fotoğrafa bölünmesi anlamına gelmez.
İzin verilen güç, Hz ve patlama sayısı birbirinden bağımsız değildir. Daha yüksek güç, cihazın seçtiğiniz sıklıkta üretebileceği darbe sayısını azaltabilir. Ayarları, kullandığınız modelin stroboskopik çekim tablosuyla birlikte kontrol etmek gerekir.
MULTI Modunda Enstantane Nasıl Hesaplanır?
Üretici kılavuzlarında kullanılan pratik hesap şöyledir:
Pozlama süresi, saniye olarak en az patlama sayısı ÷ Hz kadar olmalıdır.
Örneğin 10 patlama ve 5 Hz için hesap 10 ÷ 5 = 2 saniyedir. Canon'un bu hesabı kullanan kılavuzları 2 saniye veya daha uzun pozlama önerir. Bazı modellerin talimatı hesaplanan değerden daha uzun süre seçmektir; kendi cihazınızın yönergesine uyun.
Patlama Sayısı | Frekans | Darbeler Arası Zaman | N ÷ Hz Hesabı |
5 | 5 Hz | 0,2 saniye | 1 saniye |
5 | 10 Hz | 0,1 saniye | 0,5 saniye |
10 | 5 Hz | 0,2 saniye | 2 saniye |
6 | 3 Hz | Yaklaşık 0,33 saniye | 2 saniye |
Tablodaki son sütun, kameraya girilecek süreyi belirlemek için kullanılan hesap değeridir. Cihazın talimatı veya kameranın süre basamakları gerektiriyorsa bir sonraki daha uzun değeri seçebilirsiniz. 0,5 saniyenin 1/2 saniye olduğunu da unutmayın; 1/5 saniye farklı ve daha kısa bir süredir.
Perdeyi bundan uzun süre açık tutmak, sabit bir patlama sayısı seçilmişse kendiliğinden yeni darbeler eklemez. Flaş dizisi tamamlandıktan sonra kalan süre, ağırlıklı olarak ortam ışığının kayda devam etmesini sağlar. Çok uzun süreler veya elde zamanlama gereken denemeler için uzun pozlama ve Bulb modu kullanılabilir; ancak Bulb da flaşın darbe sınırlarını ortadan kaldırmaz.
Koyu Fon Ve Hareket Neden Birlikte Düşünülmeli?
Stroboskopik çekimde koyu fonun görevi, hareket evrelerinin birbirinden ayrılmasını kolaylaştırmaktır. Açık renkli bir konu, karanlık fon önünde daha belirgin görünür. Fakat siyah kumaş kullanmak tek başına yeterli değildir. Flaş doğrudan kumaşa vuruyorsa veya oda ışığı uzun pozlamada fonu aydınlatıyorsa arka plan gri görünebilir.
Konu ile fon arasında mesafe bırakın ve ışığı hareket alanına yönlendirin. Gerektiğinde ışığın fona taşmasını bayrak veya uygun şekillendiriciyle azaltın. Grid ve petekle ışık kontrolü, ışığı daha sınırlı bir alanda tutmak için yararlı olabilir.
Sabit duran ve her patlamada aydınlanan yüzeyler, birden fazla darbenin ışığını aynı bölgede biriktirir. Bu nedenle fonun veya kadrajdaki sabit bir nesnenin pozlaması, hareketli konunun tek bir evresinden farklı davranabilir. Üst üste gelen hareket konumları da daha parlak görünebilir.
İlk denemede hareketi basitleştirmek işinizi kolaylaştırır. Kadraja paralel ilerleyen bir nesne, kameraya doğru hızla yaklaşan bir nesneden daha kolay yönetilir. Netleme düzlemi ve flaşa uzaklık daha az değiştiği için hem keskinliği hem parlaklığı karşılaştırabilirsiniz.
Her Flaşta MULTI Modu Var Mı?
Hayır. Bir cihazın güçlü olması, hızlı geri dolması veya TTL ve HSS desteklemesi, stroboskopik çekim yapabildiğini göstermez. Ürün kılavuzunda MULTI, Repeating Flash, RPT veya açıkça belirtilmiş eşdeğer bir işlev arayın.
Paraflaşları karşılaştırırken de bu özelliği ayrıca kontrol edin. Tek patlama için verilen enerji ve geri dolum bilgileri, cihazın tek pozlama içinde programlı bir darbe dizisi üretebildiğinin kanıtı değildir.
Flaşı kameradan ayıracaksanız uyumluluk zinciri uzar. Kamera, verici, alıcı ve flaşın seçilen bağlantı biçiminde bu işleve izin vermesi gerekir. Her flaş tetikleyici, MULTI ayarlarını uzaktan iletmez. Bazı kurulumlarda değerler flaşın üzerinden girilir; kullanılabilecek mod ve bağlantı, sistem kılavuzundan doğrulanmalıdır.
Stroboskopik Flaş Çekimi Adım Adım Nasıl Yapılır?
1. Kamerayı Sabitleyin Ve Hareket Alanını Belirleyin
Kamerayı tripoda yerleştirin, kadrajı kurun ve hareketin başlangıç ile bitiş noktalarını belirleyin. Konunun birkaç evresini gösterecek kadar boşluk bırakın. Yalnız ilk konuma göre dar bir kadraj kurarsanız son patlamalar sırasında konu görüntünün dışına çıkabilir.
Uygun fotoğraf ve video tripodları, uzun pozlama boyunca kadrajın korunmasına yardımcı olur. Uzaktan deklanşör kullanmak da kameraya dokunmadan çekimi başlatmayı kolaylaştırır. Odağı hareketin gerçekleşeceği düzlemde ayarlayın; sabit mesafeli denemelerde manuel netleme, çekim sırasında yeniden odak aramasını önleyebilir.
2. Kamera Ayarlarını Sabitleyin
Manuel pozlama modu, ISO, diyafram ve süreyi ayrı ayrı yönetmenizi sağlar. RAW kayıt ve sabit beyaz dengesi de denemeleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. Kameranın seçtiğiniz perde ve deklanşör modunda flaşa izin verdiğini kontrol edin.
Başlangıç denemesi olarak, ilgili kombinasyonu destekleyen bir flaşta ISO 100, f/8, 1/32 güç, 5 Hz ve 5 patlama seçilebilir. Süre hesabı 1 saniyedir; modelin talimatına göre 1 saniye veya bir sonraki daha uzun süreyi kullanın. Bunlar her ortamda doğru pozlama veren hazır değerler değildir. Konunun uzaklığı ve ışık şekillendiriciniz sonucu değiştirecektir. Temel ayarların ilişkisi için stüdyo kamera ayarları rehberi yardımcı olabilir.
3. Flaşsız Bir Kontrol Karesi Çekin
Seçtiğiniz kamera ayarlarıyla flaşı kapatıp bir fotoğraf çekin. Hareketin kesintisiz izini istemiyorsanız bu karenin oldukça karanlık olması işinizi kolaylaştırır. Konu flaşsız karede belirgin görünüyorsa ortam ışığı, flaş darbeleri arasındaki hareketi de kaydedebilir.
Oda aydınlatması, pencereden gelen ışık ve modelleme ışığı bu kontrole dahildir. Işıkları ayarladıktan sonra kontrol karesini tekrarlayın. Ekranın parlaklığına bakarak karar vermek yerine görüntünün kendisini ve pozlama dağılımını inceleyin.
4. MULTI Değerlerini Girin Ve Diziyi Kontrol Edin
Flaşın veya uyumlu kumandanın menüsünden stroboskopik modu açın. Gücü, Hz değerini ve patlama sayısını girin. Değerlerden biri otomatik değişiyorsa veya seçilemiyorsa cihazın izin verdiği kombinasyonun dışına çıkmış olabilirsiniz.
Çekimden önce flaşın hazır olduğunu doğrulayın. Hareketi başlatacak kişiyle zamanlamayı birkaç kez prova edin; ilk pozlamada karmaşık bir hareketi kusursuz yakalamaya çalışmak yerine, bütün darbelerin kayda girip girmediğini ve konunun kadrajda kalıp kalmadığını kontrol edin.
5. Tek Değişkenle İlerleyin
İlk sonuçta konumlar üst üste biniyorsa Hz değerini düşürerek zaman aralığını açmayı deneyin. Hareketin daha uzun bölümünü göstermek istiyorsanız patlama sayısını artırın ve süreyi yeniden hesaplayın. Evreler fazla karanlıksa diyaframı, ISO'yu, flaş mesafesini veya izin verilen darbe gücünü değerlendirin.
Aynı anda bütün ayarları değiştirmek yerine her denemede bir değişkeni düzenleyin. Parlak bölgelerde detay kaybını kontrol etmek için histogram ve pozlama kontrolünden yararlanın. Evrelerin sayısını saymak kadar, her evrenin kenar keskinliğine bakmak da önemlidir.
Güç Ve Çekim Aralığı Neden Modele Göre Değişir?
Stroboskopik mod, flaşın kısa aralıklarla bir dizi darbe üretmesini ister. Bu nedenle cihazın normal manuel modda sunduğu bütün güç seçenekleri MULTI modunda kullanılmayabilir. Örneğin Canon Speedlite EL-1'de stroboskopik çekimde 1/1 ve 1/2 seçilemez. Nikon SB-910'un Repeating Flash modunda ise güç aralığı M1/8 ile M1/128 arasındadır.
Tek karede izin verilen darbe sayısı ile art arda yapılabilecek stroboskopik çekim sayısını ayırmak gerekir. EL-1'in kendi kılavuzu, 30 stroboskopik çekim sonrasında en az 10 dakika ara verilmesini belirtir. ST-E10 vericisinin ilgili çekim yönergesi ise 10 çekim sonrasında en az 15 dakika ara ister. Bunlar farklı kılavuzlardaki modele ve kuruluma bağlı talimatlardır; birindeki değeri bütün sistemlere uygulamayın. Verici ve flaşı birlikte kullanırken ilgili cihazların sınırlarını birlikte değerlendirin.
Bu ara verme değerleri, menüdeki patlama sayısının 10 veya 30 olması gerektiği anlamına gelmez. Bir fotoğraftaki darbe adedi, çekimler arasındaki geri dolum ve belirli sayıda çekimden sonraki dinlenme süresi ayrı konulardır. Paraflaş geri dolum süresi de bu yüzden MULTI içindeki Hz değeriyle aynı ölçü değildir.
Flaş Süresi, Seri Çekim Ve HSS İle Farkı Nedir?
Hz, darbelerin ne sıklıkla geldiğini anlatır. Flaş süresi ise tek bir darbenin ne kadar devam ettiğini belirtir. 10 Hz seçmek, her darbenin 1/10 saniye sürdüğü anlamına gelmez; yaklaşık 1/10 saniye, darbeler arasındaki zaman aralığıdır. Hareketin her evrede ne kadar keskin görüneceğini değerlendirirken flaş süresi t0,5 ve t0,1 değerlerine ayrıca bakmak gerekir.
Çekim Yöntemi | Temel İşleyiş | Görüntüdeki Sonuç |
MULTI / RPT | Tek pozlamada aralıklı birden fazla flaş darbesi | Hareketin birkaç evresi aynı fotoğrafta görülebilir |
Kamerada Seri Çekim | Art arda ayrı pozlamalar | Hareketin evreleri ayrı fotoğraflara kaydedilir |
HSS | Perde yarığı sensörü tararken hızlı ışık darbeleri | Yüksek enstantanede flaşlı pozlama yapılabilir; hareket evreleri ayrı ayrı gösterilmek üzere programlanmaz |
HSS ile MULTI, ikisi de tekrarlanan ışık darbeleri içerse de aynı kullanım amacı ve ayar mantığına sahip değildir. Canon EL-1 ve EL-5'in stroboskopik çekim yönergelerinde HSS'nin bu modda kullanılamadığı açıkça belirtilir. HSS ve TTL rehberi, bu işlevlerin ayrı rollerini değerlendirmek için okunabilir.
MULTI Çekiminde Sık Karşılaşılan Sorunlar
Ayarladığım Sayıdan Daha Az Konum Görünüyor
Önce enstantaneyi yeniden hesaplayın. Perde erken kapanıyorsa dizi tamamlanamaz. Ardından güce ve Hz değerine göre izin verilen darbe sayısını, flaşın hazır durumunu ve bağlantı ayarlarını kontrol edin. Bütün darbeler üretilse bile konu kadrajdan çıkmış, başka bir nesnenin arkasına geçmiş veya bazı konumlar üst üste binmiş olabilir.
Hareketin Arasında Sürekli Bir İz Var
Flaşsız kontrol karesine dönün. Ortam ışığı konuyu pozlamaya devam ediyorsa keskin evrelerin arasında bulanık bir iz oluşabilir. Kesintisiz iz istemiyorsanız ortam katkısını azaltın. Ayrı evrelerin kendisi de bulanıksa netlemeyi, kamera sabitliğini ve kullanılan güçteki tek darbe süresini ayrıca inceleyin.
Fon Açılıyor Ve Bazı Bölgeler Fazla Parlak Çıkıyor
Fonun her darbede ne kadar ışık aldığını kontrol edin. Sabit yüzeylere art arda gelen ışık birikir; konunun üst üste gelen bölümleri de beklenenden parlak olabilir. Işığı hareket alanına sınırlamak ve konumları ayırmak, yalnızca bütün fotoğrafı karartmaktan daha doğrudan bir düzeltme sağlar.
Hz Yükselince Hareket Daha Okunaksız Oluyor
Daha yüksek frekans, her harekette daha anlaşılır bir görüntü üretmez. Evreler birbirine çok yaklaşıyorsa Hz değerini düşürün veya daha fazla konum değişimi olan bir hareket seçin. İyi bir stroboskopik fotoğraf için en yüksek patlama sayısını kullanmak gerekmez; hareketin anlaşılacağı sayıda, temiz ayrılmış evreler çoğu zaman yeterlidir.
