Flaş Pozlama Kilidi Nedir? FEL Ve FV Lock Nasıl Kullanılır?
Bir portrede yüzü önce kadrajın ortasına alıp ışığı ayarladınız. Ardından kişiyi sola yerleştirdiniz, sağ tarafta pencereye veya boşluğa yer açtınız. Mesafe ve ışık düzeni değişmediği halde TTL flaşın sonraki karede farklı bir sonuç vermesi mümkün. Çünkü yeni kadraj, otomatik flaş ölçümünün değerlendirdiği sahneyi de değiştirebilir.
Flaş pozlama kilidi, böyle durumlarda seçtiğiniz konudan alınan flaş ölçümünü koruyarak yeniden kadrajlamanıza yardımcı olur. Canon'da FE Lock veya FEL, Nikon'da FV Lock adıyla karşılaşacağınız bu işlev; pozlama telafisinden, netlik kilidinden ve TTL sonucunu manuel güce dönüştürmekten farklıdır. Doğru kullanıldığında, aynı ışık altında kısa bir çekim dizisini daha kontrollü yürütmenizi sağlar.
Flaş Pozlama Kilidi Nedir?
Flaş pozlama kilidi, desteklenen bir otomatik flaş sisteminde belirli bir konudan alınan ön ölçümün sonucunu, yeniden kadrajlama veya sonraki çekimler için koruyan kamera işlevidir. Kullanıcı, flaşın hangi konuya göre hesap yapmasını istediğini belirler; ölçümü kilitler ve fotoğrafını istediği kompozisyonla çeker.
Bu akışta önce kısa bir ölçüm patlaması, yani ön flaş kullanılır. Fotoğraf makinesi geri dönen ışığı değerlendirir ve çekimde gerekecek flaş katkısını hesaplar. Kilit, yeni kadrajın bu ölçümü yeniden belirlemesini önlemeye yardımcı olur. Ancak konunun hareketini veya ışık düzenindeki değişiklikleri telafi eden bir takip sistemi değildir.
İşlevi anlamak için TTL flaşın nasıl çalıştığını bilmek yararlıdır. Normal TTL kullanımında otomatik ölçüm çekim koşullarına göre yenilenebilir. Flaş pozlama kilidinde ise kullanıcı, belirli bir ölçümü korumayı seçer. Uygulanabilecek flaş modları ve kilidin davranışı gövde ile flaş sistemine bağlıdır.
Yeniden Kadrajlamak Flaş Ölçümünü Neden Etkileyebilir?
TTL sistemi yalnızca bir güç rakamını okumaz; konudan ve çevresinden geri dönen ışığı değerlendirir. Kadrajdaki açık renkli bir duvar, koyu kıyafet veya parlak bir yüzeyin kapladığı alan değiştiğinde, otomatik değerlendirme de değişebilir. Yüz tanıma ve odak bilgisi gibi verileri kullanan sistemlerde bile her koşulda tamamen aynı kararın verileceği varsayılmamalıdır.
Örneğin portre çektiğiniz kişinin arkasında aydınlık bir pencere olduğunu düşünün. Önce yüzü merkeze alıp ölçüm yapabilir, ardından kişiyi kadrajın kenarına taşıyabilirsiniz. Flaş pozlama kilidi, konu ve ışık geometrisi korunuyorsa, pencerenin yeni kompozisyondaki ağırlığının flaş ölçümünü yeniden yönlendirmesini sınırlamak için kullanılabilir.
Burada kameranın normal ışık ölçüm modları ile flaşın ön ölçümünü birbirine karıştırmamak gerekir. Kamerayı spot ölçüme almak, tek başına FEL veya FV Lock'u etkinleştirmez. Aynı şekilde seçili AF noktasının her modelde flaş kilidinin ölçüm alanı olduğunu düşünmeyin; kullanılacak hedefleme yöntemi gövde kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Canon'da FEL Nasıl Kullanılır?
Canon'un FE Lock işlevi, uyumlu gövde ve Speedlite kombinasyonunda seçilen konu alanı için flaş ölçümünü kaydeder. E-TTL kullanımında izlenecek temel sıra şöyledir:
Flaşın açık, hazır ve uygun otomatik flaş modunda olduğundan emin olun.
Ölçmek istediğiniz konuyu, kılavuzda belirtilen ölçüm bölgesine getirin ve netleyin. EOS R6 Mark II örneğinde konu vizörün merkezine alınır.
FE Lock işlevini çalıştıran kamera düğmesine basın. R6 Mark II kılavuzundaki örnekte bu, yıldız simgeli AE lock düğmesidir; başka gövdelerde veya özel düğme atamalarında kontrol değişebilir.
Speedlite'ın ön flaşını ve FEL bildirimini kontrol edin. Uygun flaş pozlamasının sağlanamadığını belirten bir uyarı varsa önce koşulları düzeltin.
Konu ve ışık mesafesini değiştirmeden yeniden kadrajlayın ve kilit geçerliyken fotoğrafı çekin.
Ön flaşın patlaması, fotoğrafın çekildiği anlamına gelmez. Bu, asıl çekimden önce yapılan ölçümdür. Deklanşöre bastığınızda görüntüyü kaydeden çekim ayrıca gerçekleşir.
Canon'da Ölçümü Yenilemek Ve Kilidi Bırakmak
Canon EL-5 kılavuzundaki akışta FE Lock düğmesine her basış, yeni bir ön flaş üretir ve o andaki ölçümü kaydeder. Dolayısıyla aynı düğmeye tekrar basmayı, her durumda “kilidi kapat” komutu gibi düşünmemek gerekir.
Kilidin sona ermesi için gövdenin FE Lock zamanlayıcısı veya kılavuzda belirtilen iptal işlemi izlenir. Süreyi ve kontrolü bütün Canon modellerine tek bir değerle genellemek yerine kendi gövdenizde doğrulayın. FEL yazısının kısa süre görünmesiyle ölçümün geçerli kaldığı süreyi de aynı şey sanmayın.
Yeni bir kişiye döndüğünüzde veya ışığın gelişini değiştirdiğinizde, eski ölçümü kullanmaya devam etmek yerine yeniden FEL ölçümü alın. Böylece önceki konu için hesaplanan flaş katkısını başka bir sahneye taşımamış olursunuz.
Nikon'da FV Lock Nasıl Kullanılır?
Nikon FV Lock, desteklenen flaşlarla flaş ölçümünü korumak ve yeniden kadrajlamak için kullanılır. Aşağıdaki örnek, Z6III kılavuzundaki TTL iş akışına dayanır; menü numarası ve atanabilen düğmeler diğer gövdelerde değişebilir.
Özel Ayarlar menüsünde f2 “Custom controls (shooting)” bölümünden uygun bir kontrole FV Lock işlevini atayın.
FV Lock destekleyen flaşı bağlayın ve uygun flaş kontrol modunu seçin. Bu örnekte TTL kullanılır.
Konuyu kadrajın merkezine alın ve netleyin.
Flaş hazır göstergesini kontrol ettikten sonra FV Lock atadığınız düğmeye basın. Ölçüm ön flaşı gerçekleşir ve kilit simgesi görüntülenir.
Yeniden kadrajlayıp çekin. Işık koşulları korunuyorsa kilidi kaldırmadan ek fotoğraflar da çekebilirsiniz.
Kilidi bırakmak için FV Lock düğmesine yeniden basın ve kilit simgesinin kaybolduğunu doğrulayın.
Canon'daki ölçümü yenileme davranışıyla bu son adım aynı değildir. Bir sistemde öğrenilen düğme alışkanlığını diğerine doğrudan taşımamak, özellikle iki marka gövdeyle çalışan fotoğrafçılar için önemlidir.
FV Lock'un kullanılabildiği çekim ve flaş modları da sınırlıdır. Nikon'un bazı modellerinde uygun ön flaşlı harici otomatik flaş modları desteklenebilir; fakat bu, bütün flaşların veya her otomatik kamera modunun aynı işlevi sunduğu anlamına gelmez.
FEL Ve FV Lock, AE-L İle Aynı Şey Mi?
AE-L, otomatik pozlama kararını korumakla ilgilidir. FEL veya FV Lock ise flaşın ön ölçümüne dayanır. Arka planın ortam ışığıyla nasıl görüneceği ile flaşın konuya ne kadar katkı vereceği, aynı fotoğrafta ilişkili fakat ayrı kontrol alanlarıdır.
İşlev | Temel Olarak Ne Yapar? |
AE-L | Otomatik pozlama ölçümüne dayanan pozlama kararını korur. |
FEL / FV Lock | Desteklenen sistemde flaş ön ölçümünün sonucunu yeniden kadrajlama için korur. |
FEC | Otomatik flaş pozlamasını seçilen miktarda daha açık veya daha koyu hedefler. |
TCM / FE Memory benzeri dönüşüm | Desteklenen sistemde TTL sonucunu manuel flaş gücüne taşır. |
Aynı fiziksel düğmenin farklı koşullarda AE-L veya FE Lock görevini üstlenebilmesi, işlevlerin aynı olduğu anlamına gelmez. Düğmenin üzerinde yıldız bulunması yerine, o anda kamerada hangi işlevin çalıştığına ve görünen bildirime bakın.
Flaş pozlama telafisi, ölçülen sonucun daha aydınlık veya daha koyu olmasını istemenizi sağlar. Kilitleme ise hangi ölçümün korunacağıyla ilgilidir. Bir yüzün mevcut TTL yorumu fazla aydınlıksa, o yorumu kilitlemek hatayı kendiliğinden düzeltmez. Gerekli telafiyi belirleyip uygun koşullarda ölçümü yenilemek gerekir.
TCM Ve Manual Lock Neden Ayrı Tutulmalı?
TCM gibi özellikler, TTL çekiminden elde edilen sonucu manuel flaş gücüne dönüştürür. Canon'un FE Memory işlevi de desteklenen kombinasyonlarda E-TTL sonucunun M flaş moduna aktarılmasına olanak verir. Buradaki amaç, otomatik ölçümden bir manuel başlangıç değeri elde etmektir.
Elinchrom'un Manual Lock yaklaşımı da TTL'den manuel çalışmaya geçişi hedefler. Fakat adında “Lock” bulunması, kameradaki FEL veya FV Lock ile aynı işlem olduğu anlamına gelmez. Manuel güce geçildiğinde, sonraki ISO, diyafram veya mesafe değişikliklerini değerlendirmeniz gerekir; TTL ölçüm kilidinin davranışı otomatik olarak devam ediyor kabul edilmez.
ISO Veya Diyafram Değişirse Kilit Ne Olur?
Flaş pozlama kilidini “flaş bundan sonra her koşulda aynı enerjide patlayacak” diye tanımlamak yanıltıcı olabilir. Nikon Z6III kılavuzu, FV Lock etkinken ISO veya diyafram değiştiğinde flaş çıkışının otomatik olarak uyarlandığını açıkça belirtir. Yani korunan flaş ölçümü ile fiziksel çıkış enerjisinin her durumda değişmeden kalması aynı şey değildir.
Bu uyarlama, flaşın mevcut güç sınırları içinde çalışır. Diyaframı fazla kıstığınızda gereken ışık cihazın verebileceğinin üzerine çıkabilir. Kilit simgesinin bulunması, flaşın her koşulda yeterli ışık sağlayacağını garanti etmez.
Canon tarafında ise elinizdeki gövde ve Speedlite birleşiminin davranışını kendi kılavuzundan kontrol etmek gerekir. Örneğin EL-5 kılavuzu, FE Lock sırasında uygun pozlama sağlanamıyorsa diyaframı açmayı veya ISO'yu artırmayı ve ardından yeniden kilitleme yapmayı önerir. Bu talimatı, bütün Canon sistemlerinin her ayar değişikliğinde Nikon örneğiyle aynı şekilde davranacağı varsayımına dönüştürmemek gerekir.
Uygulamayı öğrenirken en kolay takip edilen sıra; ISO ve diyaframı önce belirlemek, sonra flaş ölçümünü kilitlemektir. Ayarları değiştirirseniz sonucu kontrol edin ve gerektiğinde ölçümü yenileyin. Diyafram, ISO ve enstantanenin birlikte etkisini pozlama üçgeni üzerinden değerlendirmek, kilidin neyi koruduğunu anlamayı kolaylaştırır.
Hangi Durumlarda Yeniden Flaş Ölçümü Yapılmalı?
Flaş pozlama kilidi, en çok konu ile ışığın ilişkisinin korunduğu kısa çekim dizilerinde işe yarar. Yalnızca kadrajı değiştirmekle, konunun bulunduğu yeri veya ışık yolunu değiştirmek aynı değildir.
Kişi flaşa yaklaştığında veya uzaklaştığında, yüze ulaşan ışık miktarı değişir. Bu nedenle kilitli bir ölçümü hareketli bir konu üzerinde uzun süre kullanmak tutarsız sonuç verebilir. Konunun hareketi belirginse yeniden ölçüm alın; mesafenin etkisini ışığın ters kare yasası ile birlikte düşünün.
Flaşı tavandan veya duvardan sektiriyorsanız başlığın yönü, yansıtan yüzey ve ışığın katettiği yol da önemlidir. Kamerayı başka yöne çevirdiğinizde sektirme koşulu değişiyorsa, yalnızca “konuya uzaklığım aynı kaldı” demek yeterli olmayabilir. Softboxı taşımak, flaş grubunun oranını değiştirmek veya farklı yansıtıcılıkta yeni bir konuya geçmek de yeni ölçüm gerektirebilir.
Kilit, ortam ışığını dondurmaz. Bulutun güneşi kapatması veya arka plandaki ışığın değişmesi, konuya gelen flaş katkısı benzer kalsa bile fotoğrafın genel dengesini değiştirebilir. Flaşlı konuyu ve ortam ışığıyla görünen arka planı ayrı ayrı değerlendirin.
Hangi Kamera, Flaş Ve Tetikleyicilerle Kullanılır?
Önce gövdenin FEL veya FV Lock işlevini desteklemesi gerekir. Ardından flaşın, kullanılan kontrol modunun ve kablosuz bağlantı varsa tetikleyicinin bu işlevle uyumlu olması beklenir. Flaşın yalnızca patlaması veya uzaktan güç ayarı yapılabilmesi, flaş pozlama kilidinin çalıştığını göstermez.
TTL desteği de tek başına bütün kamera işlevlerinin desteklendiği anlamına gelmez. Özellikle üçüncü taraf bir tetikleyici kullanılıyorsa gövde modeli, tetikleyicinin marka sürümü, flaş ünitesi ve ilgili yazılım sürümleri birlikte değerlendirilmelidir. HSS, TTL ve flaş pozlama kilidi ayrı özellikler olarak kontrol edilmelidir.
Elinchrom flaş ve tetikleyici sistemlerini değerlendirirken de aynı yaklaşım geçerlidir. Üreticinin uyumluluk bilgisi esas alınmalı; TTL veya Manual Lock açıklamasından hareketle her gövdede FEL/FV Lock desteği olduğu sonucu çıkarılmamalıdır.
Kamera M modundayken TTL flaş kullanılabilir; kameranın pozlama modu ile flaşın çalışma modu aynı seçim değildir. Buna karşılık flaş tamamen manuel güçte çalışıyorsa, FEL düğmesine basmak onu kendiliğinden TTL ölçümlü hale getirmez. Bu ayrımı stüdyo kamera ayarları ve paraflaş tetikleyici rehberiyle birlikte okumak yararlıdır.
Kilidin Etkisini Görmek İçin Basit Bir Deneme
Sabit bir konu ve sabit bir ışık düzeni kurun. Öğrenme aşamasında tek flaş, sabit ISO ve aynı diyaframla çalışmak karşılaştırmayı kolaylaştırır. İlk karede konu merkezde, ikinci karede kadrajın bir yanında olsun; fotoğraf makinesiyle ileri geri hareket etmeyin.
Önce normal TTL ile birkaç kare çekin. Ardından aynı koşullarda flaş ölçümünü kilitleyip kompozisyonu değiştirin. Kilidin hala etkin olduğunu göstergeden doğrulayın. Her TTL sisteminin bu basit sahnede mutlaka büyük fark oluşturması beklenmez; amaç, kullandığınız sistemin davranışını görmektir.
Ölçüm hedefinde parlak metal, doğrudan yansıma veya tamamen beyaz bir alan seçmek sonucu etkileyebilir. Tonu daha kolay değerlendirilen bir konu veya uygun kullanımda gri kart, denemeyi anlamlandırmaya yardımcı olur. Kartın bulunduğu yer ile gerçek konunun aldığı ışık da birbirine uygun olmalıdır.
Sonuçları aynı görüntü işleme ayarlarıyla karşılaştırın. Yüz veya ürün üzerindeki parlak alanları, gölgeleri ve histogramı inceleyin. Bütün fotoğrafın histogramı yeni kadrajla doğal olarak değişebilir; bu yüzden yalnızca genel grafiğe bakıp konu pozlamasının değiştiğine karar vermeyin.
Flaş Pozlama Kilidi Hakkında Sık Sorulan Sorular
FEL İçin Önce Fotoğraf Çekmek Gerekir Mi?
Canon'un burada anlatılan FEL akışında düğmeye basıldığında ölçüm ön flaşı üretilir; önce bir fotoğraf kaydetmek gerekmez. Bunu, önce TTL çekimi yapıp ardından sonucu manuel güce taşıyan FE Memory veya TCM iş akışıyla karıştırmayın.
Ölçüm İçin Yüzü Merkeze Aldıktan Sonra Netlik De Kilitlenir Mi?
Flaş pozlama kilidi, netlik kilidi değildir. Netliğin korunması veya yeniden takip edilmesi, kameranın AF ayarlarına bağlıdır. Özellikle yakın çekimde ve açık diyaframda yeniden kadrajlama netlik düzlemini etkileyebilir; flaş kilitli diye gözlerin mutlaka net kalacağını varsaymayın.
Kilit Açıkken Her Fotoğraf Tamamen Aynı Görünür Mü?
Hayır. Konu hareketi, flaş mesafesi, sektirme yüzeyi, ortam ışığı ve kamera ayarları sonucu değiştirebilir. Kilit belirli bir flaş ölçümünü korur; sahnedeki bütün değişkenleri sabitlemez.
Kilit Simgesi Görünmüyorsa Ne Kontrol Edilmeli?
Doğru düğme atamasını, desteklenen çekim modunu, flaşın hazır olmasını ve kullanılan bağlantının uyumluluğunu kontrol edin. Canon'da kısa süreli FEL bildirimi ile Nikon'daki FV Lock simgesinin davranışı aynı değildir. Göstergenin ne anlama geldiğini kendi gövdenizin kılavuzuna göre değerlendirin.
