IBIS ve Optik Görüntü Sabitleme Nedir?

Görüntü sabitleme sistemleri, fotoğraf makinesi elde tutulurken oluşan küçük hareketleri dengeleyerek bulanıklık riskini azaltır. Bu teknoloji fotoğraf makinesi gövdesinde, objektifin içinde veya her iki sistemin birlikte çalışmasıyla uygulanabilir.

Fotoğraf makinesi gövdesinde çalışan sisteme IBIS adı verilir. Objektif içindeki optik elemanları kullanan sistemler ise üreticiye göre OIS, IS veya VR gibi farklı isimlerle anılır. Çalışma yöntemleri farklı olsa da temel amaçları aynıdır: Makine sarsıntısının görüntü üzerindeki etkisini azaltmak.

Görüntü Sabitleme Ne İşe Yarar?

Fotoğraf makinesi elde tutulduğunda vücudun ve ellerin tamamen hareketsiz kalması mümkün değildir. Özellikle yavaş enstantane değerlerinde, telefoto objektiflerde ve düşük ışıkta yapılan çekimlerde bu küçük hareketler görüntünün bulanık çıkmasına neden olabilir.

Görüntü sabitleme sistemi, makinenin hareket yönünü algılar ve bu hareketin tersine düzeltme uygular. Böylece sensöre ulaşan görüntünün mümkün olduğunca sabit kalması sağlanır.

Bu sistemler sayesinde daha düşük enstantane değerlerinde elde çekim yapılabilir, ISO değerini gereksiz yere yükseltme ihtiyacı azalabilir ve video görüntülerindeki küçük titreşimler daha kontrollü hale gelebilir.

IBIS Nedir?

IBIS, “In-Body Image Stabilization” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede gövde içi görüntü sabitleme olarak adlandırılır.

IBIS bulunan bir fotoğraf makinesinde sensör sabit bir noktaya tamamen kilitlenmez. Makine içindeki hareket algılayıcıları sarsıntının yönünü ve şiddetini belirler. Sensör mekanizması daha sonra bu hareketin tersine doğru çok küçük düzeltmeler yapar.

Gelişmiş IBIS sistemleri şu hareketlerin birkaçını veya tamamını dengeleyebilir:

• Yukarı ve aşağı açısal hareket

• Sağa ve sola açısal hareket

• Yatay kayma

• Dikey kayma

• Dönme hareketi

Bu yapı genellikle beş eksenli görüntü sabitleme olarak tanımlanır. Ancak her fotoğraf makinesinin düzeltme kapasitesi ve etkinliği aynı değildir.

IBIS’in önemli avantajlarından biri, gövdeye takılan sabitlemesiz objektiflerin de belirli ölçüde dengelenebilmesidir. Manuel veya eski objektiflerde sistemin doğru çalışması için odak uzaklığının makine menüsünden elle girilmesi gerekebilir.

Optik Görüntü Sabitleme Nedir?

Optik görüntü sabitleme sistemi objektifin içinde çalışır. Objektif içindeki hareketli bir optik grup, makine sarsıntısının ters yönünde hareket ederek görüntünün sensör üzerinde daha sabit kalmasını sağlar.

Bu teknoloji üreticilere göre farklı adlarla kullanılabilir:

• OIS: Optical Image Stabilization

• IS: Image Stabilizer

• VR: Vibration Reduction

• OSS: Optical SteadyShot

• VC: Vibration Compensation

Bu ifadeler farklı markalara ait olsa da temel çalışma prensipleri benzerdir. Objektif içindeki hareket algılayıcıları sarsıntıyı ölçer, işlemci gerekli düzeltmeyi hesaplar ve özel optik eleman grubu uygun yönde hareket eder.

Optik sabitleme özellikle uzun odak uzaklıklarında önem kazanır. Telefoto objektiflerde küçük bir el hareketi bile kadrajda daha belirgin hale geldiği için objektif içinde o odak uzaklığına göre tasarlanmış bir sabitleme sistemi etkili sonuç verebilir.

IBIS ve Optik Sabitleme Arasındaki Fark Nedir?

IBIS sisteminde hareket eden parça fotoğraf makinesinin sensörüdür. Optik sabitlemede ise objektif içindeki özel bir mercek grubu hareket eder.

IBIS gövdeye bağlı olduğu için farklı objektiflerle kullanılabilir. Optik sabitleme ise yalnızca bu teknolojiye sahip objektiflerde çalışır.

Optik sistem, kullandığı objektifin odak uzaklığı ve optik yapısı için özel olarak tasarlanır. IBIS ise objektiften gelen odak uzaklığı bilgisini kullanarak sensör hareketini buna göre ayarlar.

İki sistemden birinin her koşulda diğerinden daha iyi olduğunu söylemek doğru değildir. Sonuç; gövdeye, objektife, odak uzaklığına, çekim biçimine ve üreticinin sistemleri nasıl birleştirdiğine göre değişir.

IBIS ve Objektif Sabitleme Birlikte Çalışır mı?

Uyumlu fotoğraf makinesi ve objektiflerde IBIS ile optik sabitleme birlikte çalışabilir. Gövde ve objektif hareket bilgilerini paylaşarak düzeltme görevini kendi aralarında dağıtır.

Örneğin objektif pitch ve yaw olarak adlandırılan açısal hareketleri düzeltirken gövde yatay, dikey ve dönme hareketlerine müdahale edebilir. Ancak bu çalışma biçimi marka ve modele göre değişir.

IBIS bulunan her gövde ile sabitlemeli her objektifin otomatik olarak tam koordinasyon içinde çalışacağı düşünülmemelidir. Özellikle farklı bağlantı sistemleri, adaptörler ve manuel objektifler kullanıldığında gövde yalnızca sınırlı bilgi alabilir.

Görüntü Sabitleme Kaç Stop Avantaj Sağlar?

Üreticiler görüntü sabitleme performansını genellikle stop değeriyle açıklar. Beş stop avantaj sağladığı belirtilen bir sistem, belirli test koşullarında sabitleme olmadan kullanılabilecek değerden daha yavaş enstantanelerde net görüntü elde edilmesine yardımcı olabilir.

Ancak bu değer kesin bir sonuç garantisi değildir. Fotoğrafçının makineyi tutuşu, objektifin odak uzaklığı, sensör çözünürlüğü, konu mesafesi ve çekim tekniği sonucu etkiler.

Sabitleme avantajından yararlanmak için M, S veya Tv gibi fotoğraf makinesi çekim modlarında enstantane değerinin bilinçli biçimde kontrol edilmesi gerekir.

Görüntü Sabitleme Hareketli Konuyu Dondurur mu?

Görüntü sabitleme yalnızca fotoğraf makinesinin hareketini azaltmaya çalışır. Kadraj içindeki insan, araç, hayvan veya başka bir hareketli konuyu dondurmaz.

Örneğin sabitleme sistemi sayesinde düşük ışıkta sabit bir yapıyı yavaş enstantaneyle net çekmek mümkün olabilir. Ancak aynı ayarla yürüyen bir insan bulanık çıkabilir. Hareketli konuyu dondurmak için yeterince hızlı enstantane kullanılmalıdır.

Görüntü sabitleme ayrıca yanlış netlemeyi, konu hareketini veya hareket sırasında oluşan rolling shutter bozulmalarını düzeltmez.

Video Çekiminde IBIS ve OIS

IBIS ve optik sabitleme, elde yapılan video çekimlerinde küçük titreşimleri azaltabilir. Bununla birlikte yürürken oluşan büyük hareketleri tamamen ortadan kaldırmaları beklenmemelidir.

Bazı makinelerde IBIS ve optik sabitlemeye ek olarak elektronik veya dijital sabitleme bulunur. Dijital sistem görüntünün kenarlarından belirli miktarda kırpma yaparak hareketi yazılımsal olarak dengeleyebilir.

Daha güçlü dijital sabitleme seçenekleri daha dengeli görüntü sağlayabilir ancak görüş açısını daraltabilir. Profesyonel hareketli video çekimlerinde sabitleme sistemine ek olarak tripod, monopod, gimbal veya uygun bir video kafası gerekebilir.

Tripod Kullanırken Sabitleme Kapatılmalı mı?

Uzun pozlamalarda fotoğraf makinesinin fiziksel olarak sabitlenmesi, elektronik düzeltmeden daha güvenilir bir yöntemdir. Uzun pozlama ve Bulb modu kullanılırken sağlam bir tripod, dengeli bir kafa ve titreşimsiz çekim yöntemi tercih edilmelidir.

Bazı görüntü sabitleme sistemleri makinenin tripod üzerinde olduğunu algılayabilir. Bazılarında ise sistem açık bırakıldığında olmayan bir hareketi düzeltmeye çalışarak hafif bulanıklığa neden olabilir. Bu nedenle tripod kullanımında gövde ve objektif kılavuzundaki öneri takip edilmelidir.

Makine uzun süre aynı kadrajda tutulacaksa doğru tripod kafasının seçilmesi de en az sabitleme ayarı kadar önemlidir. Flaşçı’daki fotoğraf ve video tripodları farklı kamera ağırlıkları, çekim yükseklikleri ve çalışma biçimleri için seçenekler sunar.

Paraflaşla Çekimde Görüntü Sabitleme Gerekli mi?

Stüdyo çekiminde pozlamanın büyük bölümü paraflaş tarafından oluşturuluyorsa hareketi donduran temel unsur çoğu zaman kısa flaş süresidir. Bu durumda görüntü sabitlemenin etkisi, sürekli ışıkla veya doğal ışıkla yapılan yavaş enstantaneli çekimlere göre daha az belirgin olabilir.

Ancak ortam ışığı pozlamaya güçlü biçimde karışıyorsa veya uzun odak uzaklığı kullanılıyorsa makine hareketi görüntüde iz bırakabilir. Sabitleme sistemi yardımcı olabilir fakat sağlam kamera desteğinin ve doğru enstantane seçiminin yerini tamamen tutmaz.

Görüntü Sabitlemeli Sistem Seçerken Nelere Bakılmalı?

Fotoğraf makinesi veya objektif seçerken yalnızca ilan edilen stop değerine bakılmamalıdır. Şu özellikler birlikte değerlendirilmelidir:

• Gövdede IBIS bulunup bulunmadığı

• Objektifte optik sabitleme bulunup bulunmadığı

• Gövde ve objektif sistemlerinin birlikte çalışabilmesi

• Kullanılan odak uzaklıklarında gerçek performans

• Video çekiminde kırpma ve dijital sabitleme seçenekleri

• Tripod ve pan çekimleri için özel çalışma modları

• Manuel objektiflerde odak uzaklığının girilebilmesi

Sonuç

IBIS, sensörü gövde içinde hareket ettirerek makine sarsıntısını azaltır. OIS, IS ve VR gibi optik sistemler ise objektif içindeki hareketli mercek grubunu kullanır. Uyumlu ekipmanlarda iki sistem koordineli biçimde çalışabilir.

Her iki teknoloji de düşük ışıkta ve yavaş enstantanede elde çekimi kolaylaştırabilir. Ancak hareketli konuyu dondurmaz, yanlış netlemeyi düzeltmez ve tripodun gerekli olduğu her durumda tripodun yerini tutmaz. En iyi sonuç, sabitleme sistemiyle birlikte doğru enstantane, dengeli tutuş ve uygun kamera desteği kullanıldığında elde edilir.