Filtre Çapı Nedir ve Doğru Filtre Ölçüsü Nasıl Bulunur?

Filtre çapı, objektifin ön bölümündeki vidalı bağlantının milimetre cinsinden ölçüsüdür. UV, CPL, ND, diffusion ve close-up filtre gibi yuvarlak filtrelerin objektife doğrudan takılabilmesi için bu ölçünün doğru seçilmesi gerekir.

Objektif üzerinde görülen Ø52mm, Ø67mm, Ø77mm veya Ø82mm gibi ifadeler filtre çapını gösterir. Buradaki Ø işareti çap anlamına gelir. Örneğin objektifin önünde Ø67mm yazıyorsa doğrudan takılacak filtrenin de 67mm olması gerekir.

Filtre çapı objektifin odak uzaklığı, maksimum diyaframı veya gövdeye bağlandığı bayonet türü değildir. Özellikle objektif üzerinde birbirine yakın yazılan 50mm ve Ø67mm gibi değerlerin karıştırılmaması gerekir.

Filtre seçimi, ölçü uyumu kadar UV, CPL ve ND filtreler arasındaki işlev farkına da bağlıdır.

Filtre Çapı Nedir?

Objektifin ön çerçevesinde filtre, parasoley adaptörü veya bazı vidalı aksesuarların takılabildiği bir bağlantı dişi bulunur. Filtre çapı, bu bağlantının standartlaştırılmış nominal ölçüsünü belirtir.

Örneğin:

• Ø52mm işareti 52mm filtreyi

• Ø77mm işareti 77mm filtreyi

ifade eder.

Bu değer filtrenin optik etkisini veya kalitesini göstermez. 67mm UV filtre, 67mm CPL filtre ve 67mm ND filtre aynı bağlantı ölçüsüne sahip olabilir ancak fotoğraf üzerindeki etkileri tamamen farklıdır.

Filtre Çapı ile Odak Uzaklığı Arasındaki Fark Nedir?

Objektif üzerinde birden fazla milimetre değeri bulunabilir. En sık karıştırılan iki değer odak uzaklığı ile filtre çapıdır.

Örneğin bir objektif üzerinde şu ifadeler bulunabilir:

• 50mm

• 1:1.8

• Ø49mm

Buradaki 50mm, objektifin odak uzaklığıdır. Görüş açısını ve objektifin perspektif karakterini etkiler.

1:1.8, objektifin maksimum diyafram açıklığını gösterir.

Ø49mm ise objektifin önüne takılacak filtrenin çapıdır.

50mm objektif için 50mm filtre alınması gerektiği düşüncesi yanlıştır. Aynı 50mm odak uzaklığına sahip iki objektiften biri 49mm, diğeri 58mm veya 67mm filtre çapına sahip olabilir.

Objektifin Dış Çapı Filtre Ölçüsü müdür?

Hayır. Objektif gövdesinin dıştan dışa ölçülen fiziksel genişliği filtre çapı değildir. Filtre, objektifin dış gövdesine değil ön bölümdeki bağlantı dişine takılır.

Örneğin objektifin dış çerçevesi yaklaşık 74mm genişliğinde olduğu halde filtre bağlantısı 67mm olabilir. Cetvel veya kumpasla objektifin dış gövdesini ölçerek filtre satın almak bu nedenle yanlış sonuç verebilir.

Doğru ölçü, objektif üreticisinin belirttiği nominal filtre çapıdır.

Doğru Filtre Ölçüsü Nasıl Bulunur?

Filtre çapını bulmak için kullanılabilecek birkaç güvenilir yöntem vardır.

Objektifin Önündeki Ø İşaretini Kontrol Edin

En kolay yöntem objektifin ön çerçevesindeki yazılara bakmaktır. Filtre çapı genellikle Ø sembolü ve hemen arkasındaki milimetre değeriyle yazılır.

Bazı objektiflerde bu bilgi ön çerçevenin dış tarafında, bazılarında ise ön camın çevresindeki iç halkada bulunabilir.

Objektif Kapağını Kontrol Edin

Objektif kapağının önünde veya iç yüzeyinde 52mm, 67mm ya da Ø77mm gibi bir değer bulunabilir. Bu değer çoğu standart objektifte filtre çapıyla aynıdır.

Ancak kapak daha önce değiştirilmişse, adaptör halkasına takılmışsa veya objektife ait değilse yalnızca kapak üzerindeki bilgiye güvenilmemelidir. Objektif üzerindeki işaret ve teknik özellikler öncelikli olmalıdır.

Objektifin Teknik Özelliklerine Bakın

Objektifin önündeki yazılar silinmişse veya objektif yanınızda değilse tam model adıyla teknik özellikleri kontrol edebilirsiniz.

Arama yapılırken yalnızca odak uzaklığını yazmak yeterli değildir. Aynı odak uzaklığına ve benzer isme sahip farklı nesillerin filtre çapları değişebilir.

Örneğin şu bilgilerin tamamı kullanılmalıdır:

• Marka

• Tam model adı

• Odak uzaklığı

• Maksimum diyafram

• Objektifin versiyonu veya nesli

• Bayonet türü

Teknik özelliklerde “Filter Diameter”, “Filter Size”, “Filter Thread” veya “Filtre Çapı” satırı aranmalıdır.

Objektifin Kullanım Kılavuzunu Kontrol Edin

Özellikle eski, üretimden kalkmış veya üzerindeki yazılar okunamayan objektiflerde kullanım kılavuzu en güvenilir kaynaklardan biridir. Kılavuz bulunamıyorsa üreticinin arşivlenmiş ürün sayfası veya güvenilir teknik özellik listesi kullanılabilir.

Fiziksel ölçüm ise son seçenek olmalıdır. Filtre dişinin nominal ölçüsü objektifin dış gövde çapıyla aynı olmadığından, yalnızca cetvelle yapılan ölçüm satın alma kararı için yeterli değildir.

52mm, 67mm, 77mm ve 82mm Ne Anlama Gelir?

Bu değerler objektifin ön bağlantısının milimetre cinsinden çapını gösterir. Filtrenin kalınlığını, cam çapını veya ışık geçirgenliğini belirtmez.

52mm Filtre Çapı

52mm, kompakt prime objektiflerde, kit zoomlarda ve bazı küçük APS-C objektiflerde sık görülebilir. Küçük ve hafif filtreler üretmeye imkan verir.

Ancak her küçük objektifin 52mm filtre kullandığı düşünülmemelidir. Benzer boyuttaki objektiflerde 49mm, 55mm veya 58mm bağlantı da bulunabilir.

67mm Filtre Çapı

67mm; standart zoom, portre, makro ve bazı orta sınıf telefoto objektiflerde yaygın bir ölçüdür. Filtre çeşitliliğinin geniş olduğu çaplardan biridir.

77mm Filtre Çapı

77mm, birçok profesyonel zoom ve yüksek ışık güçlü objektifte kullanılan yaygın bir ölçüdür. Farklı objektiflerde ortak filtre sistemi kurmak isteyen fotoğrafçılar tarafından sık tercih edilir.

82mm Filtre Çapı

82mm; geniş ön optik gruba sahip profesyonel zoom, geniş açı ve yüksek ışık güçlü objektiflerde görülebilir. Daha büyük çaplı filtreler çoğunlukla daha pahalıdır ancak step-up ring kullanılarak daha küçük objektiflere de takılabilir.

Bu açıklamalar genel eğilimlerdir. Objektifin fiyatına, sensör uyumluluğuna veya profesyonel sınıfta olup olmadığına yalnızca filtre çapına bakılarak karar verilemez.

Aynı Serideki Objektifler Aynı Filtreyi Kullanır mı?

Her zaman değil. Aynı markaya veya aynı objektif ailesine ait ürünlerde farklı filtre çapları kullanılabilir.

Örneğin bir zoom objektif 67mm filtre kullanırken aynı serinin daha yüksek ışık güçlü modeli 77mm veya 82mm bağlantıya sahip olabilir. Aynı objektifin eski ve yeni nesilleri arasında da filtre çapı değişebilir.

Bu nedenle filtre seçimi yapılırken:

• Yalnızca markaya bakılmamalı

• Yalnızca odak uzaklığına güvenilmemeli

• Benzer görünen başka bir objektif örnek alınmamalı

• Objektifin tam modeline ait ölçü kontrol edilmeli

Bir objektif için daha önce satın alınmış filtrenin yeni objektife doğrudan uyacağı varsayılmamalıdır.

Filtre Çapı ile Objektif Bayoneti Aynı Şey midir?

Filtre çapı objektifin ön tarafındaki bağlantıdır. Bayonet ise objektifin arka bölümünde bulunur ve objektifin fotoğraf makinesine bağlanmasını sağlar.

Örneğin iki objektif aynı kamera bayonetini kullandığı halde biri 58mm, diğeri 77mm filtre çapına sahip olabilir. Aynı şekilde farklı kamera sistemlerine ait iki objektifin filtre çapı 67mm olabilir ve aynı vidalı filtreyi kullanabilir.

Filtre bağlantısı ile gövde bağlantısı arasındaki bu fark objektif bayoneti ve lens adaptörü kavramlarının birbirine karıştırılmasını önler.

Doğru Filtre Nasıl Satın Alınır?

Objektif üzerinde Ø67mm yazıyorsa ürün adında veya teknik özelliklerinde 67mm belirtilen filtre seçilmelidir.

Örnek eşleşmeler:

• Ø52mm objektif → 52mm filtre

• Ø67mm objektif → 67mm filtre

• Ø77mm objektif → 77mm filtre

• Ø82mm objektif → 82mm filtre

Filtre türü daha sonra kullanım amacına göre belirlenir. Örneğin yansıma kontrolü için CPL, ışığı azaltmak için ND, yakın çekim için close-up veya objektifin ön yüzünü korumak için uygun bir koruyucu filtre tercih edilebilir.

Farklı çap ve işlevlere sahip Kenko filtreler ve çevirici halkalar objektif ölçüsüne göre karşılaştırılabilir.

Her Objektife Vidalı Filtre Takılabilir mi?

Hayır. Bazı objektiflerde ön filtre bağlantısı bulunmaz. Özellikle bombeli ön merceğe, sabit parasoleye veya çok geniş görüş açısına sahip objektiflerde standart yuvarlak filtre kullanılamayabilir.

Bu objektiflerde şu sistemlerden biri gerekebilir:

• Objektife özel büyük filtre tutucu

• Kare veya dikdörtgen filtre sistemi

• Objektifin arkasına yerleştirilen jelatin filtre

• Dahili drop-in filtre yuvası

• Üreticiye özel adaptör sistemi

Objektifin teknik özelliklerinde filtre çapı bölümünde tire veya “filter cannot be attached” benzeri bir ifade bulunuyorsa standart vidalı filtre satın alınmamalıdır.

Bazı kompakt fotoğraf makineleri ve sabit objektifli modeller de filtre kullanabilmek için ayrıca adaptör tüpüne ihtiyaç duyabilir.

Farklı Çaptaki Objektiflerde Aynı Filtre Kullanılabilir mi?

Evet. Büyük çaplı bir filtre, step-up ring kullanılarak daha küçük filtre çapına sahip objektife takılabilir.

Örneğin 67mm filtre çaplı bir objektifte 82mm filtre kullanmak için 67-82mm step-up ring gerekir. Bu adlandırmada:

• İlk değer objektifin filtre çapını

• İkinci değer takılacak filtrenin çapını

gösterir.

Kenko 67-82mm Çevirici Ring, 67mm bağlantılı objektifte 82mm filtre kullanılmasını sağlayan bu sisteme doğrudan bir örnektir.

Bu yöntemle 52mm, 67mm ve 77mm objektifler için ayrı ayrı pahalı CPL veya ND filtre almak yerine en büyük objektife uygun tek filtre kullanılabilir. Her objektif için yalnızca uygun step-up ring gerekir.

Step-Up Ring Kullanmanın Avantajları Nelerdir?

Step-up ring sisteminin başlıca avantajları şunlardır:

• Tek filtrenin birden fazla objektifte kullanılabilmesi

• Pahalı CPL, ND veya diffusion filtrelerin tekrar satın alınmaması

• Filtre çantasındaki parça sayısının azaltılması

• Küçük çaplı filtrenin görüntüye girmesi riskinin önlenmesi

• Farklı objektifler arasında ortak filtre standardı kurulabilmesi

Özellikle birden fazla objektifi bulunan kullanıcılar için en büyük objektif çapını temel alan ortak bir filtre sistemi ekonomik olabilir.

Ancak bütün filtreleri gereksiz yere çok büyük çapta almak da taşıma hacmini ve maliyeti artırabilir. Kullanılan objektifler arasındaki çap farkı ve filtrelerin kullanım sıklığı birlikte değerlendirilmelidir.

Step-Up Ring Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Step-up ring takıldığında objektifin orijinal parasoleyi kullanılamayabilir. Çünkü parasoley çoğunlukla objektifin dışındaki özel bayonet bağlantısına takılır ve büyük filtre halkası bu alanı kapatabilir.

Ayrıca:

• Objektifin orijinal ön kapağı adaptör üzerinde kullanılamayabilir.

• Adaptörün ön çapına uygun daha büyük kapak gerekebilir.

• Birden fazla ring üst üste kullanıldığında sistem kalınlaşabilir.

• Filtre ve adaptör çantada daha fazla yer kaplayabilir.

• Döner CPL veya değişken ND filtreyi kullanmak zorlaşabilir.

• Ring çok sıkılırsa objektiften çıkarılması güçleşebilir.

En temiz çözüm, mümkünse objektif çapından filtre çapına doğrudan geçen tek bir step-up ring kullanmaktır.

Step-Down Ring Nedir?

Step-down ring, daha büyük filtre çapına sahip objektifte daha küçük filtre kullanılmasını sağlar.

Örneğin 77mm objektife 67mm filtre takmak için 77-67mm step-down ring gerekir. Ancak küçük filtrenin çerçevesi objektifin görüş alanına girebilir ve köşelerde kararma oluşturabilir.

Bu risk özellikle:

• Ultra geniş açı objektiflerde

• Full frame gövdelerde

• Objektifin en geniş odak uzaklığında

• Kalın çerçeveli filtrelerde

• Birden fazla adaptör kullanıldığında

artar.

Bu nedenle ortak filtre sistemi oluştururken genellikle küçük filtreyi büyük objektife uyarlamak yerine büyük filtreyi küçük objektife takan step-up ring yöntemi tercih edilir.

Filtre Çapı Vinyete Neden Olur mu?

Doğru çaplı bir filtrenin kullanılması tek başına vinyet oluşmayacağını garanti etmez. Filtre çerçevesi çok kalınsa veya objektif çok geniş görüş açısına sahipse çerçevenin köşeleri görüntü alanına girebilir.

Mekanik vinyet riskini artıran durumlar şunlardır:

• Kalın filtre çerçevesi

• Üst üste takılmış filtreler

• Step-down ring kullanımı

• Birden fazla adaptör halkası

• Geniş açı objektif

• Filtrenin önüne eklenen başka vidalı aksesuarlar

• Yanlış ölçülü veya objektife tam oturmayan filtre

Geniş açı objektifler için slim veya ince çerçeveli filtreler bu riski azaltabilir. Ancak ince çerçeveli bazı modellerde ön bağlantı dişi bulunmayabilir. Bu durumda filtrenin önüne kapak veya ikinci filtre takılıp takılamadığı kontrol edilmelidir.

İki Filtre Üst Üste Takılabilir mi?

Filtrelerin ön kısmında ek bağlantı dişi varsa teknik olarak iki filtre üst üste takılabilir. Ancak her ek filtre çerçevesi sistemi kalınlaştırır ve her cam yüzey yeni bir yansıma ihtimali oluşturur.

Özellikle geniş açı objektifte:

• Köşelerde mekanik vinyet oluşabilir.

• Flare ve ghosting riski artabilir.

• Kontrast düşebilir.

• Filtrelerin birbirine sıkışması zor sökülmelerine neden olabilir.

• Değişken ND ve CPL gibi döner çerçevelerin kullanımı zorlaşabilir.

CPL filtre kullanılırken objektifin önündeki koruyucu filtrenin çıkarılması çoğunlukla daha temiz bir çözümdür. Gereksiz filtrelerin yalnızca çapları uyuyor diye üst üste takılması önerilmez.

Filtre Takıldığında Objektif Kapağı Değişir mi?

Objektife aynı çapta ve ön dişi bulunan standart bir filtre takıldığında mevcut objektif kapağı çoğunlukla filtrenin önüne takılabilir.

Ancak şu durumlarda farklı kapak gerekebilir:

• Step-up ring kullanılıyorsa

• Filtrenin önünde bağlantı dişi yoksa

• Filtrenin dış çerçevesi standarttan farklıysa

• Manyetik filtre sistemi kullanılıyorsa

• Kare filtre tutucu objektif üzerinde bırakılıyorsa

• Değişken ND filtrenin ön çapı arka bağlantısından daha büyükse

Örneğin 67-82mm step-up ring üzerinde 82mm filtre kullanılıyorsa objektifin 67mm kapağı yerine 82mm kapak gerekir.

Parasoley Filtreyle Birlikte Kullanılabilir mi?

Objektife aynı çapta standart bir filtre takıldığında bayonet tipi orijinal parasoley çoğunlukla kullanılabilir. Filtre objektifin iç dişine, parasoley ise dış bağlantıya takılır.

Bununla birlikte kalın filtre çerçevesi, step-up ring veya değişken ND filtre parasoleyle çakışabilir. Vidalı parasoleylerde ise filtre ve parasoley aynı bağlantıyı paylaşabilir.

Filtre satın alınırken yalnızca camın çapı değil şu uyumluluklar da kontrol edilmelidir:

• Orijinal parasoley takılabiliyor mu?

• Objektif kapağı kullanılabiliyor mu?

• Filtrenin ön bağlantı dişi var mı?

• Döner çerçeveye erişilebiliyor mu?

• Step-up ring parasoley bağlantısını kapatıyor mu?

Close-Up Filtrelerde Çap Nasıl Seçilir?

Close-up filtreler objektifin önüne takılan optik aksesuarlardır. Bu nedenle UV, CPL ve ND filtrelerde olduğu gibi objektifin filtre çapıyla uyumlu olmalıdır.

67mm filtre çaplı objektife doğrudan 67mm close-up filtre takılabilir. Daha büyük bir close-up filtre step-up ring ile kullanılabilir ancak daha küçük filtre step-down ring gerektirir ve vinyet riski oluşturabilir.

Close-up filtrelerin objektif çapına bağlı olması, bayonet ile gövde arasına yerleştirilen extension tube sistemlerinden önemli bir farktır. Bu iki yöntemin bağlantı ve büyütme özellikleri extension tube ile close-up filtre arasındaki farklarda belirginleşir.

Filtre Objektife Nasıl Takılmalıdır?

Filtre, objektifin ön dişine düz biçimde yerleştirilmeli ve saat yönünde yavaşça çevrilmelidir. İlk turda zorlanma hissediliyorsa filtre eğik başlamış olabilir.

Takarken:

• Filtreyi bastırmayın.

• Dişe eğik girmesine izin vermeyin.

• Sonuna kadar aşırı sıkmayın.

• Cam yüzeyine parmakla baskı uygulamayın.

• Döner CPL veya değişken ND filtrenin ön halkasından kuvvet uygulamayın.

• Filtre ile objektif dişi arasında kum veya metal parçası olmadığını kontrol edin.

Filtre yerine oturduktan sonra hafifçe sıkılması yeterlidir. Çok sıkılan filtre sıcaklık değişimi veya darbe sonrasında objektife kilitlenebilir.

Filtre Objektiften Çıkmıyorsa Ne Yapılmalıdır?

Sıkışmış filtreyi tek noktadan penseyle tutmak çerçeveyi ovalleştirebilir ve sıkışmayı artırabilir. Önce filtre çevresine eşit kuvvet uygulanmalıdır.

Kullanılabilecek güvenli yöntemler:

• Filtre sökme anahtarı kullanmak

• Lastik yüzeyle eşit tutuş sağlamak

• Objektifi sabit tutup filtreyi düz biçimde çevirmek

• CPL filtresinde dönen ön çerçeve yerine sabit arka halkayı kavramak

  
  

Filtre camı kırılmışsa çıplak elle müdahale edilmemelidir. Cam parçaları objektif kaplamasına ve netleme mekanizmasına zarar verebilir.

Filtre Takıldıktan Sonra Nasıl Test Edilir?

Yeni filtre veya adaptör ilk kez kullanıldığında birkaç kontrollü çekim yapılmalıdır.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Filtre objektife düz oturuyor mu?

• Netleme veya zoom halkasına temas ediyor mu?

• Parasoley takılabiliyor mu?

• Objektif kapağı kapanıyor mu?

• Geniş açıda köşelerde kararma oluşuyor mu?

• Flare veya ghosting belirgin biçimde artıyor mu?

• CPL ve değişken ND filtre rahatça döndürülebiliyor mu?

• Filtre üzerinde gevşeklik veya ses var mı?

Zoom objektifte test yalnızca tek odak uzaklığında yapılmamalıdır. Vinyet riski genellikle objektifin en geniş açı konumunda daha belirgin hale gelir.

Sık Yapılan Filtre Çapı Hataları

Odak Uzaklığını Filtre Çapı Sanmak

50mm objektif için 50mm filtre seçilmez. Filtre ölçüsü Ø işaretinin yanındaki değerdir.

Objektifin Dışını Cetvelle Ölçmek

Gövdenin dış çapı filtre bağlantısının nominal ölçüsü değildir.

Benzer Objektifin Ölçüsünü Kullanmak

Aynı odak uzaklığına sahip farklı model ve nesiller farklı filtre çapları kullanabilir.

Küçük Filtreyi Büyük Objektife Zorlamak

Filtre dişleri birbirine uymaz. Zorlamak hem filtreye hem objektife kalıcı zarar verebilir.

Çok Sayıda Adaptörü Üst Üste Takmak

Her ek halka sistemi kalınlaştırır, mekanik vinyet ve sıkışma riskini artırır.

Filtreyi Aşırı Sıkmak

Filtrenin objektife tam oturması yeterlidir. Kuvvet uygulanarak sıkılması sökmeyi zorlaştırabilir.

Geniş Açıda Vinyet Kontrolü Yapmamak

Doğru çaplı filtre bile kalın çerçeve veya üst üste kullanım nedeniyle köşelerde görünebilir.

Ortak Filtre Sistemi Nasıl Planlanır?

Birden fazla objektif için filtre sistemi kurulurken önce bütün objektiflerin çapları listelenmelidir.

Örnek:

• Objektif 1: 52mm

• Objektif 2: 67mm

• Objektif 3: 77mm

• Objektif 4: 82mm

Bütün objektiflerde kullanılması planlanan pahalı CPL, ND veya diffusion filtre için 82mm ölçü tercih edilebilir. Ardından şu halkalar kullanılabilir:

• 52-82mm step-up ring

• 67-82mm step-up ring

• 77-82mm step-up ring

Bu sistem filtre maliyetini azaltabilir ancak 82mm filtrenin küçük objektiflerde gereğinden büyük kalacağı, orijinal parasoleyi engelleyebileceği ve daha büyük kapak gerektireceği unutulmamalıdır.

Sürekli kullanılan koruyucu filtrelerde her objektife kendi çapında ayrı filtre takmak daha pratiktir. Daha pahalı ve çekime göre takılıp çıkarılan CPL, ND veya efekt filtrelerinde ortak büyük çap sistemi daha anlamlı olabilir.

Sonuç

Filtre çapı, objektifin önündeki vidalı bağlantının milimetre cinsinden ölçüsüdür. Ø52mm, Ø67mm, Ø77mm ve Ø82mm gibi işaretler takılacak filtrenin ölçüsünü belirtir.

Bu değer objektifin odak uzaklığı, dış gövde çapı veya kamera bayonetiyle karıştırılmamalıdır. Doğru ölçü objektifin ön çerçevesinden, kapağından, kullanım kılavuzundan veya tam modele ait teknik özelliklerden bulunmalıdır.

Objektif ile filtre aynı çaptaysa doğrudan bağlantı kurulabilir. Büyük filtreyi küçük objektifte kullanmak için step-up ring tercih edilebilir. Step-down ring, kalın filtre çerçevesi ve üst üste takılan filtreler ise özellikle geniş açı objektiflerde vinyet riski oluşturabilir.

Filtre satın almadan önce yalnızca filtrenin türü değil; çapı, çerçeve kalınlığı, ön bağlantı dişi, objektif kapağı ve parasoley uyumluluğu da kontrol edilmelidir.